नेपालको राजनीतिमा अहिले एउटा रोचक मोड देखिन थालेको छ। धेरै वर्षदेखि सत्ताको वरिपरि घुमिरहने पुराना ठूला दलहरू कमजोर देखिन थालेका छन्। उनीहरूलाई हराउँदै नयाँ शक्ति भनेर चिनिएको रास्वपाले देशभरि मतको लहर खडा गरेको छ। गाउँदेखि सहरसम्म “घन्टी” चिन्हको चर्चा छ। धेरै मानिसले यसलाई पुरानो राजनीतिक शैलीप्रतिको असन्तुष्टि र नयाँ विकल्प खोज्ने चाहनाको संकेत भनेर हेरेका छन्। यही माहोलमा एउटा नयाँ बहस सुरु भएको छ । यदि यही राजनीतिक लहर अझ बलियो भयो भने प्रधानमन्त्रीको नेतृत्व कसले लिन सक्छ ? धेरैको मुखमा दुई नाम सुनिन्छ । बालेन्द्र शाह र रवि लामिछाने । 

परिवर्तनको खोजीमा जनता

लामो समयदेखि नेपाली राजनीतिमा एउटै अनुहार, एउटै शैली र उही पुराना बहस दोहोरिँदै आएको गुनासो धेरैले गरेका छन्। भ्रष्टाचार, ढिलो निर्णय, विकासमा ढिलाइ जस्ता विषयले जनतामा निराशा बढाएको थियो। त्यसैले अहिले धेरै युवाले “अब नयाँ नेतृत्व चाहिन्छ” भन्ने आवाज उठाइरहेका छन्।

यही पृष्ठभूमिमा रास्वपा जस्तो नयाँ दलप्रति आकर्षण देखिएको हो। पार्टीका सभापति रवि लामिछाने सञ्चार क्षेत्रबाट राजनीतिमा आएका व्यक्ति हुन्। उनी भ्रष्टाचारविरुद्ध कडा आवाज उठाउने नेताका रूपमा धेरै समर्थकले हेर्छन्। समर्थकहरूको तर्क छ—देशलाई अहिले साहसी र छिटो निर्णय लिन सक्ने नेतृत्व चाहिन्छ, र त्यो क्षमता लामिछानेमा देखिन्छ। तर अर्कोतर्फ, काठमाडौँ महानगरका मेयर बनेपछि लोकप्रिय बनेका बालेन शाहको नाम पनि उत्तिकै चर्चामा छ। धेरै युवाले उनलाई “व्यवहारिक र काम गर्ने नेता” भनेर हेर्छन्। काठमाडौँमा केही सुधारका प्रयास, सार्वजनिक सरसफाइ, व्यवस्थापन र डिजिटल प्रयोग जस्ता कामले उनको छवि फरक बनाएको समर्थकहरू बताउँछन्।

भोलि प्रधानमन्त्री को बन्छ भन्ने कुरा चुनाव र संसदको अंकगणितले तय गर्नेछ। तर एउटा कुरा स्पष्ट देखिन्छ । नेपाली राजनीतिमा नयाँ पुस्ताको आवाज बलियो हुँदै गएको छ।

रवि लामिछाने पक्षको तर्क

रवि लामिछानेका समर्थकहरू भन्छन्, 'देश परिवर्तन गर्न केवल स्थानीय तहको अनुभव पर्याप्त हुँदैन, राष्ट्रिय स्तरमा राजनीतिक संगठन र संरचना चाहिन्छ।' रास्वपा अहिले देशभर फैलिएको पार्टी भएकाले नेतृत्व पनि पार्टीकै शीर्ष तहबाट आउनु स्वाभाविक हुने उनीहरूको तर्क छ।

उनीहरूको भनाइ यस्तो हुन्छ: “देश चलाउन संसद, पार्टी र नीति तीनवटै चाहिन्छ। लामिछानेसँग अहिले त्यो सबै जोडिने आधार तयार हुँदैछ।”

बालेन शाह पक्षको तर्क

तर बालेन शाहका समर्थकहरू फरक कुरा गर्छन्। उनीहरू भन्छन्.जनताले अहिले “काम देखाउने नेता” खोजिरहेका छन्। शाहलाई स्वतन्त्र सोच भएका, पुरानो राजनीतिक संस्कारबाट बाहिरको व्यक्ति भनेर धेरैले हेर्छन् । उनीहरू भन्छन्, “यदि देशलाई साँच्चै नयाँ बाटोमा लैजानुपर्छ भने, पुराना राजनीतिक खेलभन्दा बाहिरको नेतृत्व पनि विचार गर्नुपर्छ।” युवा पुस्तामा यस्तो सोच बढ्दै गएको देखिन्छ।

प्रतिपक्षको आलोचना

यद्यपि सबैले यो उत्साहलाई सकारात्मक रूपमा मात्र हेरेका छैनन्। पुराना दलका नेताहरू र केही विश्लेषकहरू भने सावधानी अपनाउनुपर्ने बताउँछन्। उनीहरूको भनाइ छ, 'लोकप्रियता मात्र पर्याप्त हुँदैन, देश चलाउन गहिरो अनुभव, कूटनीति र संस्थागत समझ पनि चाहिन्छ।' कसैले यस्तो पनि भन्छन्, “लहरले चुनाव जिताउन सक्छ, तर देश चलाउन स्थिर नीति र दीर्घकालीन सोच आवश्यक हुन्छ।”

अन्ततः निर्णय कसको ?

अहिले देखिएको बहस वास्तवमा एउटा संकेत हो । नेपाली समाज परिवर्तन खोजिरहेको छ। मानिसहरू पुरानो शैलीबाट थाकेका छन् र नयाँ नेतृत्वबारे खुला रूपमा कुरा गर्न थालेका छन्। भोलि प्रधानमन्त्री को बन्छ भन्ने कुरा चुनाव र संसदको अंकगणितले तय गर्नेछ। तर एउटा कुरा स्पष्ट देखिन्छ । नेपाली राजनीतिमा नयाँ पुस्ताको आवाज बलियो हुँदै गएको छ।

“यदि देशलाई साँच्चै नयाँ बाटोमा लैजानुपर्छ भने, पुराना राजनीतिक खेलभन्दा बाहिरको नेतृत्व पनि विचार गर्नुपर्छ।”

अब प्रश्न केवल व्यक्ति को बन्ने भन्ने मात्र होइन, देश कस्तो दिशामा जाने भन्ने पनि हो। र, यही बहसले अहिले नेपालको राजनीतिक वातावरणलाई झन् चासोपूर्ण बनाइरहेको छ।

तस्वीर : अनलाइन पत्रिका/एआई डेक्स