काठमाडौं । के तपाईंको घुँडा, काँध वा ढाडको जोर्नी चिसो लाग्ने बित्तिकै दुख्न थाल्छ ? वा तपाईंको शरीर कडा महसुस हुन्छ ? यदि त्यसो हो भने, तपाईं एक्लो हुनुहुन्न । धेरै मानिस विशेष गरी गठिया, रुमेटोइड गठिया, लुपस वा फाइब्रोमायल्जिया जस्ता अवस्था भएकाले जाडोमा बढी दुखाइ अनुभव गर्छन् । 

चिसो मौसमले मांसपेशी साँघुरो बनाउँछ, जसले गर्दा शरीर कडा महसुस हुन्छ र जोर्नी बढी दबाबमा पर्छन् । यसबाहेक मौसम परिवर्तन हुँदा दबाबमा थोरै परिवर्तनले पनि जोर्नी वरिपरि सुन्निने र दुखाइ बढाउन सक्छ । कारण जेसुकै भए पनि जाडोमा जोर्नी दुखाइ सामान्य छ । तर केही साधारण बानी अपनाउँदा पनि यो दुखाइलाई कम गर्न सकिन्छ ।   

१. आफूलाई न्यानो राख्नुहोस्

चिसो हावाले मांसपेशी र जोर्नीहरूलाई सिधै कडा बनाउँछ। त्यसैले सधैँ न्यानो रहने प्रयास गर्नुहोस्। घरभित्र होस् वा बाहिर न्यानो लुगा लगाउनुहोस् । न्यानो नुहाउँदा मांसपेशीहरू पनि आराम हुन्छन् र दुखाइ कम हुन्छ । शरीर जति न्यानो हुन्छ, घुम्न त्यति नै सजिलो हुन्छ ।

 
२. हरेक दिन थोरै हिँडडुल गरिरहनुहोस्

जाडोमा हामी कम हिँडडुल गर्छौं, जसले गर्दा जोर्नीहरू कडा हुन सक्छन् । नियमित हिँडडुल स्ट्रेचिङ वा हल्का व्यायामले जोर्नीहरूलाई लचिलो राख्न मद्दत गर्छ । योग, साधारण घरेलु व्यायाम वा हल्का हिँडाइ पनि धेरै फाइदाजनक छन् । तपाईंको शरीर जति धेरै चल्छ, त्यति नै कम कडापन महसुस हुनेछ ।  

३. आफ्नो तौल नियन्त्रणमा राख्नुहोस् 

जाडोमा अत्यधिक खानपान, कम गतिविधि र चाडपर्वको मौसमले तौल बढाउन योगदान पुर्‍याउँछ । यो बढेको तौलले जोर्नीहरूमा प्रत्यक्ष तनाव दिन्छ। त्यसैले सन्तुलित आहार खाने प्रयास गर्नुहोस्। आफ्नो आहारमा सलाद, फलफूल, तरकारी, दाल र हल्का प्रोटिन समावेश गर्नुहोस् । जामुन, सुकेको फलफूल, माछा र लसुनले पनि सूजन कम गर्न मद्दत गर्न सक्छ ।  

४. पानी पिउन नभुल्नुहोस्

चिसोमा तिर्खा कम लाग्छ तर शरीरलाई अझै पनि पानी चाहिन्छ। पानीको अभावले जोर्नीको स्नेहन कम गर्छ र दुखाइ बढाउन सक्छ । पानी, हर्बल चिया, सुप, वा ताजा जुस पिउनाले शरीरलाई हाइड्रेटेड राख्न र जोर्नीको लचिलोपन कायम राख्न मद्दत गर्छ ।  

५. दुखाइ देखिने बित्तिकै तुरुन्तै कारबाही गर्नुहोस्

यदि दुखाइ सुरु भयो भने यसलाई बेवास्ता नगर्नुहोस् । तातो कम्प्रेस वा तताउने प्याडले राहत प्रदान प्रदान गर्न सक्छ । यदि हल्का सुन्निने मात्र छ भने तपाईं प्रिस्क्रिप्शन औषधि लिन सक्नुहुन्छ । यदि दुखाइ रहिरहन्छ वा बढ्दै जान्छ भने डाक्टरसँग परामर्श गर्नु महत्त्वपूर्ण छ ।  

चिसो मौसम रोक्न सकिन्न तर जोर्नी दुखाइलाई निश्चित रूपमा नियन्त्रण गर्न सकिन्छ। थोरै सावधानी र केही साधारण बानीहरूले सम्पूर्ण जाडो मौसमलाई आरामदायी बनाउन सक्छ ।