काठमाडौँको सडकदेखि देशको सर्वोच्च कार्यकारी पद प्रधानमन्त्रीको कुर्सीसम्म आइपुग्दा पनि एउटा कुरामा कहिल्यै परिवर्तन आएन, 'त्यो हो बालेन्द्र शाह (बालेन) को पहिरन।' सिंहदरबारको औपचारिक बैठक होस्, उपत्यकाका सांस्कृतिक जात्राहरू हुन् वा अन्तर्राष्ट्रिय मञ्च, प्रधानमन्त्री बालेन शाह सधैँ एउटै रूपमा देखिन्छन्: कालो टोपी, कालो चस्मा, कालो कोट, कालो कमिज र कालो पाइन्ट।
​

नेपाली राजनीतिमा नेताहरू अक्सर सेतो दाउरा-सुरुवाल, भादगाउँले टोपी वा औपचारिक सुट-पाइन्टमा ठाँटिने गर्छन्। तर, यो स्थापित परम्परालाई तोड्दै बालेनले आफ्नो 'अल-ब्ल्याक' (All-Black) अवतारलाई नै आफ्नो ब्रान्ड बनाएका छन्। आखिर देशका प्रधानमन्त्रीको यो कालो पहिरनप्रतिको मोह केवल फेसन मात्र हो कि यसभित्र कुनै गम्भीर दर्शन लुकेको छ? आउनुहोस्, यसको भित्री कथा केलाऔँ।
​

१. समयको बचत र कार्यकुशलता (Decision Fatigue)
​विश्वका प्रख्यात नवप्रवर्तकहरू जस्तै एप्पलका संस्थापक स्टिभ जोब्स (जसले सधैँ कालो टर्टलनेक र जिन्स लगाउँथे) वा फेसबुकका मार्क जुकरबर्गले एउटै रङको लुगा लगाउनुको पछाडि एउटा बलियो वैज्ञानिक कारण छ, 'डिसिजन फ्याटिग' (निर्णय लिने क्षमताको ह्रास) बाट बच्नु। प्रधानमन्त्री बालेनको सोच पनि यसैसँग मिल्दोजुल्दो देखिन्छ। हरेक बिहान 'आज कुन लुगा लगाउने, कुन रङको टाई बाँध्ने' भनेर सोच्न समय खेर फाल्नुभन्दा, उनी आफ्नो सम्पूर्ण ऊर्जा र समय देशका जटिल समस्याहरू सुल्झाउन केन्द्रित गर्न चाहन्छन्। कालो पहिरन उनको लागि समय व्यवस्थापन र अनुशासनको एउटा बलियो हतियार हो।

​२. र्याप संस्कृति र विगतप्रतिको सम्मान
​राजनीतिमा आउनुअघि बालेन 'नेपहप' (नेपाली हिप-हप र र्याप विधा) का स्थापित कलाकार हुन्। र्याप र हिप-हप संस्कृतिमा कालो पहिरन, हुडी र कालो चस्मालाई विद्रोह, स्वतन्त्रता र आफ्नो पहिचानको प्रतीक मानिन्छ। प्रधानमन्त्रीको पदमा पुगे पनि बालेनले आफ्नो त्यो रैथाने कलाकारिता र विगतलाई बिर्सेका छैनन्। यो पहिरनले उनी जतिसुकै ठुलो पदमा पुगे पनि आफ्नो 'ओरिजिन्यालिटी' (मौलिकता) र जगलाई छोड्दैनन् भन्ने सन्देश दिन्छ। यो उनको विगतप्रतिको गौरव र निरन्तरता हो।

​३. कालो चस्माको रहस्य: 'पोकर फेस' र गोपनीयता
​बालेन शाहको व्यक्तित्वको सबैभन्दा चर्चित हिस्सा उनको कालो चस्मा हो। चाहे उज्यालो कोठा होस् वा साँझको कार्यक्रम, यो चस्मा उनको आँखाबाट हत्तपत्त हट्दैन।
​राजनीतिक तथा रणनीतिक दृष्टिकोणबाट यसलाई 'पोकर फेस' कायम राख्ने माध्यमका रूपमा हेरिन्छ। कालो चस्माले उनी के सोचिरहेका छन्, उनको आँखाको हाउभाउ कस्तो छ वा विपक्षीको कुराले उनीमा कस्तो प्रतिक्रिया जनाइरहेछ भन्ने कुरा सहजै बाहिर देखिन दिँदैन। गम्भीर राजनीतिक दाउपेच र कुटनैतिक वार्ताहरूमा आफ्नो भावना गुप्त राख्न यो चस्माले उनीका लागि एउटा अभेद्य ढालको काम गर्छ।

कुनै औपचारिक कार्यक्रममा यदि कसैले उहाँलाई यो पहिरनबारे सोधिहालेमा, उहाँले आफ्नो चिरपरिचित शैलीमा मुसुक्क हाँस्दै जवाफ दिनुहुनेछ, "म कस्तो देखिन्छु भन्ने कुराले फरक पार्दैन, मेरो कामले देशलाई कस्तो बनाउँदै छ, त्यसमा ध्यान दिनुस्।"

​४. अनुशासन, शक्ति र एक्सनको प्रतीक
​रङ विज्ञान (Color Psychology) अनुसार कालो रङलाई शक्ति, अधिकार, गम्भीरता र दृढ निश्चयको प्रतीक मानिन्छ। बालेन शाह 'बोल्नेभन्दा काम गरेर देखाउने' नेताका रूपमा चिनिन्छन्। उनको 'एक्सन-ओरिएन्टेड' कार्यशैलीलाई यो कालो पहिरनले थप सटिक र प्रभावशाली बनाउँछ। यसले उनी सम्झौताहीन ढंगले काम अघि बढाउने र आफ्नो निर्णयमा अडिग रहने स्वभावका छन् भन्ने कुरालाई मौन रूपमै अभिव्यक्त गरिरहेको हुन्छ।
​

निष्कर्ष: पहिरनमा होइन, काममा ध्यान
​प्रधानमन्त्री बालेन शाहको यो 'डार्क लुक्स' केवल रमाइलो फेसन वा संयोग मात्र होइन। यो त उनीभित्रको इन्जिनियरको योजनाबद्धता, र्यापरको विद्रोही चेत र राजनीतिज्ञको गम्भीरताको एउटा सुन्दर मिश्रण हो। ​कुनै औपचारिक कार्यक्रममा यदि कसैले उहाँलाई यो पहिरनबारे सोधिहालेमा, उहाँले आफ्नो चिरपरिचित शैलीमा मुसुक्क हाँस्दै जवाफ दिनुहुनेछ, "म कस्तो देखिन्छु भन्ने कुराले फरक पार्दैन, मेरो कामले देशलाई कस्तो बनाउँदै छ, त्यसमा ध्यान दिनुस्।" यही फरक शैली र मौलिकताकै कारण त आज बालेन शाह आम नेपाली पाठक र नागरिकका लागि सधैँ कौतुहलता र आकर्षणको केन्द्र बनिरहेका छन्।